Δεν είναι συγκινητική, άραγε, η διαπίστωση ότι ένα και μόνο πρόσωπο μπορεί να συνδέσει πολλούς διαφορετικούς τόπους; Αυτή είναι μία από τις σκέψεις που έκανα, διαβάζοντας το παρακάτω κείμενο του κ. Λάκη Αργυρόπουλου για τον παπα-Χαράλαμπο Χριστόπουλο, τον Περσεναίο, που υπηρέτησε ως εφημέριος στο χωριό μας κατά την δεκαετία του 1940 και μέχρι την κοίμησή του, το 1953.
Το κείμενο που δημοσιεύεται εδώ αποτελεί την ευγενική παραχώρηση των αναμνήσεων του κ. Αργυροπούλου, η οποία ήρθε ως απάντηση σε δική μου ερώτηση για τον εν λόγῳ ιερέα και την οποία του μετέφερε ο διαχειριστής της ιστοσελίδας www.persaina.gr, κύριος Τάσος Παπαμιχαλόπουλος. Η προθυμία και των δύο να με βοηθήσουν είναι μία απόδειξη ότι η αλληλοβοήθεια και η συλλογικότητα δεν εξαφανίστηκαν από την πατρίδα μας.
Και από αυτήν την θέση εκφράζω, λοιπόν, τις θερμότερες ευχαριστίες μου.
(ακολουθεί το κείμενο, όπως συντάχθηκε από τον κ. Αργυρόπουλο, δημοσιευμένο και στην διεύθυνση http://www.persaina.gr/pialphapi940-chialpharho940lambdaalphamupiomicronsigmaf-chirhoiotasigmatau972piomicronupsilonlambdaomicronsigmaf.html)
Παπά Χαράλαμπος Χριστόπουλος
του Λάκη Αργυρόπουλου
Αγαπητέ Τάσο.
Χάρις σέ σένα , η μνήμη μου γύρισε πολλά χρόνια πίσω στήν δεκαετία τού 1950 όταν, μικρό παιδί τότε, άκουγα από τούς μεγάλους σέ ηλικία καί ιδιαίτερα τούς γέροντες, νά μιλούν γιά τόν παπα-Χαράλαμπο καί τήν οικογένειάν του. Ο μακαριστός Ιερέας έμενε στήν γειτονιά μου, τήν επάνω Ρούγα καί τό σπίτι μου απείχε 200μ. περίπου από τό δικό μας.
Γιά όλα αυτά πού θυμήθηκα πολύ σέ ευχαριστώ. Ευελπιστώ δε ότι θά " διαφωτίσω", όσον είναι δυνατόν μέ όσα ακολουθούν, απορίες τού συμπατριώτη μας κ. Σ.Καράμπελα, από την Ηράκλεια Ηλείας που σου ζήτησε τις σχετικές πληροφορίες.
΄Υστερα από 103, περίπου, χρόνια κυριαρχίας τους στήν Ηλεία, οι Τουρκαλβανοί Λαλαίοι άφηναν, στίς 25 Ιουνίου 1821, τά πολυτελή σπίτια καί χαρέμια τους στού Λάλα, φεύγοντας γιά τήν Πάτρα καί από εκεί στήν Σμύρνη.
Οι κάτοικοι, τότε, τής ορεινής περιοχής μας πού, εξ αιτίας τού Τούρκου δυνάστη, ζούσαν σέ απόμακρες χαράδρες ή μικρές κοιλάδες τού Ερυμάνθου καί τών γύρω βουνών, αρχίζουν νά κατεβαίνουν σε χαμηλότερους καί εύφορους τόπους της Ηλείας. Έτσι οι Καλαβρυτινοί κατεβαίνουν, στήν μετέπειτα ονομασθείσα, Αμαλιάδα καί πληθαίνουν σιγά-σιγά τόν βλαχοποιμένικο οικισμό Καλλίτσα καί τόν παραδίπλα τουρκόφωνο Δερβίς Τσελεπή.
Μερικές οικογένειες από τά μέρη τής Στρέζοβας (σημερινή Δάφνη), τής Βυτίνας καί τών Τροπαίων, επιλέγουν γιά νέο τόπο διαμονής τους τήν Πέρσαινα - μέ τίς πολλές πηγές και τά κρυσταλλένια νερά της - στήν οποία τότε κατοικούσαν, από πολλά χρόνια πρίν, οι οικογένειες τών Αργυροπουλαίων καί αργότερα τών Τσουμπαίων. Οι τελευταίοι, κατά μία πληροφορία, ήλθαν από τό Πουρνάρι, δίπλα στό Μπρούμα (σήμερα Ηράκλεια).
Μία από τίς οικογένειες που, μεταξύ 1860-1870 περίπου, ήλθαν στήν Πέρσαινα ήταν η οικογένεια τών Μαλαβεταίων, όπως έλεγε ο αδελφός τού παππού μου Γιώργης Αργυρόπουλος ή Σπηλιογιώργης (πέθανε το 1960 σε ηλικία 78 ετών). Οι Μαλαβεταίοι έκτισαν τά σπίτια τους στήν επάνω Ρούγα τής Πέρσαινας. Ξεχέρσωσαν λόγγους φτιάχνοντας χωράφια - περιβόλια - αμπέλια, έγιναν νοικοκυραίοι, καθώς ήξεραν καί τέχνες όπως κτίστες, μαραγκοί, βαγενάδες, σαμαράδες πού τούς απέδιδαν χρήματα ή άλλα έσοδα, σύμφωνα με τά καθιερωμένα τής εποχής εκείνης.
Ο παπα-Χαράλαμπος ήταν παιδί εκείνης τής οικογένειας των Μαλαβεταίων. Τό επώνυμο Χριστόπουλος τό έλαβαν αργότερα γύρω στά 1930 ( μετά το Προεδρικό Διάταγμα "περί αλλαγής τών ξενόγλωσσων τοπωνυμιών κ.λπ.") . Πότε ακριβώς γεννήθηκε δέν γνωρίζω. Συχνά άκουγα από τούς γέροντες, στήν δεκαετία τού 1950, πώς γύρω στά 1920 φόρεσε τά ράσα καί έγινε Ιερέας. Ποιά ήταν η γυναίκα του καί πόσα παιδιά είχε δέν θυμάμαι, άν καί οι γιαγιάδες μου τά έλεγαν κάθε φορά πού η κουβέντα ερχόταν γι΄αυτόν, κάθ΄όσον τό σπίτι του απείχε 200μ. περίπου από το δικό μας. Γνωρίζω όμως, με βεβαιότητα, ότι μία του κόρη παντρεύτηκε στού Σμίλα καί είναι η μητέρα τού μετέπειτα Βουλευτή Ηλείας καί Δημάρχου Αρχαίας Ολυμπίας Ιωάννη Σκουλαρίκη.
Ο τελευταίος, από το 1974 όταν ερχόταν στήν Πέρσαινα γιά προεκλογικούς λόγους, πήγαινε καί έβλεπε το σπίτι της μητέρας καί τού παπού του παππά Χαράλαμπου.Τό έβρισκε όπως το θυμόταν μικρός πού, όπως έλεγε, ερχόταν από τού Σμίλα με τήν μητέρα του γιά να ιδούν τούς συγγενείς τους. Τό σπίτι αυτό, όπως καί μερικά χωράφια του, σήμερα ανήκουν στόν Ανδρέα Αναστασόπουλο, τα δε τοπωνύμια των χωραφιών, ακόμη, έχουν τ΄ονομά του '' στού παπα Χαράλαμπου" λένε οι περσαιναίοι.
Είχε δε ο παπα Χαράλαμπος αδέλφια, τόν Μέλτη καί τόν Χρήστο ( εάν είχε άλλα δέν γνωρίζω). Ο πρώτος έφυγε από τήν Πέρσαινα μετά τό 1945 γιά τόν Αη Γιώργη τού Πύργου, όπου οικογενειακώς εγκαταστάθηκε. Ο δεύτερος πέθανε, όπως θυμάμαι, το 1952 στήν Πέρσαινα, ο δε γιός του, πού καί αυτός έγινε ιερέας (ο παπα Μήτσος) άφησε τό χωριό μας τό 1959, παίρνοντας τήν οικογενειά του γιά τόν Αη Γιώργη τού Πύργου καί αυτός. Ο ένας "τραβούσε" τόν άλλον κοντά του. Μιά αδελφή τους, η Γιωργία, παντρεύτηκε στήν Πέρσαινα τόν Θανάση Αθανασόπουλο (ή Δράκο) πού έμεναν στήν επάνω Ρούγα (σχεδόν μέ μεγάλωσε η θειά Δράκαινα όπως τήν φωναζαμε όλοι μας τότε). Τής γυναίκας αυτής υπάρχουν, σήμερα, στήν Πέρσαινα απόγονοι, απ΄ όλη τήν οικογένεια τών Χριστοπουλαίων (Μαλαβεταίων).
Αυτά γνωρίζω γιά τόν Μακαριστό Ιερέα Χαράλαμπο Χριστόπουλο.Ελπίζω η μνήμη μου νά μέ βοήθησε στήν προσπαθειά μου νά θυμηθώ, σωστά, αγαπημένες μορφές πού έλεγαν όσα παραπάνω διαβάστηκαν.
Λάκης Αργυρόπουλος
