Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διοικητική Διαίρεση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διοικητική Διαίρεση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου 2013

Διοικητική υπαγωγή Μπρούμα (από την ίδρυση του κράτους ως σήμερα)

Η διοικητική διαίρεση του νέου ελληνικού κράτους υπήρξε πολυτάραχη, καθώς υπέκειτο συχνά στην γνωστή μάστιγα των Ελλήνων, το μέσο. Ενίοτε, ντόπιοι πολιτικοί, εξυπηρετώντας συμφέροντα του εαυτού τους ή τον ψηφοφόρων τους υποστήριζαν την μία ή την άλλη διοικητική διαίρεση. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της πρωτεύουσας του  Δήμου Ολυμπίων κατά τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα, η οποία άλλαζε κάθε λίγο (συνολικά γύρω στις 10 φορές), μεταφερόμενη από το Δούκα στο Κρεκούκι και πάλι πίσω!
Σε ό,τι αφορά το δικό μας χωριό, εντάχθηκε το 1833 από την Αντιβασιλεία του Όθωνα στον Δήμο Κυθηρίας (έδρα το Κρεκούκι), της Επαρχίας Ηλείας του Νομού Αχαΐας και Ήλιδος.
Τρία χρόνια μετά, το 1836, ο Όθωνας με νέο διάταγμα καταργεί την προηγούμενη διαίρεση του κράτους σε νομούς και εισάγει το σύστημα των Διοικήσεων, διατηρώντας όμως τους υπάρχοντες Δήμους. Έτσι το Μπρούμα, μαζί με τον Δήμο Κυθηρίας, υπάγεται πλέον στην Διοίκηση Ηλείας με έδρα τον Πύργο.
Το 1841 η πληθώρα των προφανώς μη λειτουργικών και πολυέξοδων Δήμων της χώρας μειώνεται. Οι 22 Δήμοι της Ηλείας συγχωνεύονται σε 8. Μεταξύ αυτών, από την ένωση των καταργηθέντων Δήμων Κλαδέας (Έδρα το Δούκα), Πίσσης (έδρα η Βύλιζα) και Κυθηρίας, σχηματίζεται ο νέος Δήμος Ολυμπίων με έδρα το Δούκα.
Το 1845 ο Όθωνας άλλαξε γνώμη για το σύστημα των Διοικήσεων, που είχε επιβάλλει το 1836, και αποφάσισε να το καταργήσει και να επαναφέρει τη διαίρεση σε Νομούς. Έτσι, την χρονιά αυτή βρίσκουμε το Μπρούμα να υπάγεται στον Δήμο Ολυμπίων της Επαρχίας Ηλείας του Νομού Αχαΐας και Ήλιδος.
Το 1899 ο μεγάλος Νομός Αχαΐας και Ήλιδος χωρίστηκε στα δύο, οπότε ο Δήμος Ολυμπίων ανήκε πλέον στην Επαρχία Ηλείας του Νομού Ηλείας. Αυτό κράτησε, ωστόσο, μόνο για 10 χρόνια, αφού το 1909 οι δύο Νομοί επανενώθηκαν.
Το δράμα των Δήμων και της σύστασής τους έληξε το 1912, όταν καταργήθηκαν όλοι οι Δήμοι του κράτους και εισήχθη το σύστημα των κοινοτήτων. Το Μπρούμα (και από το 1915 με το νέο όνομα Ηράκλεια) αποτέλεσε αυτόνομη κοινότητα της Επαρχίας Ηλείας του Νομού Αχαΐας και Ήλιδος.
Το σύστημα του 1912 διατηρήθηκε μέχρι και το 1997, με την εφαρμογή του σχεδίου "Καποδίστριας". Τότε, η Ηράκλεια έγινε ένα από τα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας του Νομού Ηλείας.
Σήμερα, στο πλαίσιο του σχεδίου "Καλλικράτης", ανήκουμε σαν Τοπική Κοινότητα Ηράκλειας στην Δημοτική Ενότητα Αρχαίας Ολυμπίας, που μαζί με τις δημοτικές ενότητες Λαμπείας, Λασιώνος και Φολόης συνιστούν τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας. Ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας με την σειρά του υπάγεται στην Περιφερειακή ενότητα Ηλείας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος.

Θα μου πείτε, δύσκολα πράγματα να τα συγκρατήσει κανείς. Η σημασία τους έγκειται, εντούτοις, στο γεγονός ότι αποτελούν έμμεσα τεκμήρια της σχέσης ενός μικρού τόπου με τα μεγάλα κέντρα της περιοχής του. Το χωριό μας ακολούθησε την πορεία του Δήμου Ολυμπίων (όσο υπήρχε σαν διοικητική μονάδα), σε όλους τους σταθμούς της. Δεν είναι προφανές ότι αυτό καθορίζει την εξέλιξή του;

* Στην εικόνα, η σφραγίδα του Δήμου Ολυμπίων, καθορισμένη με Διάταγμα του 1867.

Τετάρτη 23 Ιανουαρίου 2013

Διοικητική υπαγωγή Μπρούμα (ως την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους)

Η σημασία της διοικητικής διαίρεσης ενός κράτους, πέρα της προφανούς χρησιμότητας της ως εργαλείου ελέγχου της επικράτειας, δημιουργεί ένα είδος συνεκτικού δεσμού ανάμεσα στα τμήματα μιας επαρχίας, που πολλές φορές παίρνει και την μορφή της κοινής μοίρας είτε στις θετικές είτε στις αρνητικές εξελίξεις.
Το χωριό μας συνδέθηκε σε όλη του την ιστορική διαδρομή όχι με την ορεινή Ηλεία ή την επαρχία Ολυμπίας (Τριφυλία), αλλά με την πεδιάδα της Ηλείας, δηλαδή με το δυτικό, παραθαλάσσιο τμήμα και ακολούθησε τα βήματα της περιοχής αυτής μέχρι την δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους ως και σήμερα.
Με δεδομένο ότι η πρώτη γνωστή επίσημη εμφάνιση του χωριού ανάγεται στα 1700, στην απογραφή του Βενετού Προνοητή της Πελοποννήσου Francesco Grimani, θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι η σύστασή του έλαβε χώρα την αμέσως προηγούμενη περίοδο, γνωστή ως πρώτη Τουρκοκρατία (1460-1687).
Την περίοδο αυτή ο Μοριάς είναι χωρισμένος σε 8 βιλαέτια (επαρχίες): 
1. της Κορώνης 
2. του Μυστρά
3. της Καρύταινας
4. της Μεθώνης
5. των Καλαβρύτων
6. των Παλαιών Πατρών
7. της Κορίνθου 
8. του Χλουμουτσίου (Hlumiç, δηλαδή της περιοχής γύρω από το κάστρο Χλεμούτσι).  Το βιλαέτι του Χλουμουτσίου χωριζόταν με την σειρά του σε 6 καζάδες (υποδιοικήσεις): του Χλουμουτσίου, του Άργους, της Τριπολιτσάς, της Θάνας, του Αγίου Πέτρου και του Αναπλιού (Ναυπλίου). Με δεδομένη την μεταγενέστερη διοικητική υπαγωγή, το Μπρούμα θα πρέπει να ανήκε στον Καζά του Χλουμουτσίου, μέχρι την κατάληψη της Πελοποννήσου από του Βενετούς το 1687.
Οι Βενετοί, ακολουθώντας σε γενικές γραμμές την προηγούμενη οθωμανική διοίκηση, χώρισαν την Πελοπόννησο σε 4 Provinciae (επαρχίες): 
1. Romania, 
2. Messenia 
3. Laconia 
4. Accaia
 καθεμιά από τις οποίες χωριζόταν σε 4 territorii (περιοχές). Την επαρχία Αχαΐας αποτελούσαν, δηλαδή, τα τερριτόρια των Καλαβρύτων, της Πάτρας, της Βοστίτσας και της Γαστούνης. Στο τελευταίο φαίνεται ότι υπαγόταν και το Μπρούμα, όπως υποδεικνύει η βενετική απογραφή του 1700.
Μετά την ανακατάληψη του Μοριά από του Τούρκους και μέχρι την σύσταση του αυτόνομου ελληνικού κράτους υπό τον Καποδίστρια, επιβλήθηκε από την οθωμανική διοίκηση ένα νέο διοικητικό καθεστώς. Ο Μοριάς, που αποτελούσε Πασαλίκι (ευρύτερη διοικητική επαρχία υπό την διοίκηση ενός Πασά) διαιρείτο σε 24 βιλαέτια: 
1. Πόλη της Τριπολιτσάς                             2. Περίχωρα της Τριπολιτσάς 
3. Καρύταινα                                              4. Φανάρι 
5. Λάλα                                                      6. Πύργος 
7. Γαστούνη                                                8. Πάτρα 
9. Καλάβρυτα                                             10. Βοστίτσα 
11. Κόρινθος                                              12. Ναύπλιο 
13. Άγιος Πέτρος                                        14. Άργος 
15. Πόλη του Μυστρά                                 16. Περίχωρα του Μυστρά 
17. Μονεμβασιά                                         18. Λεοντάρι 
19. Ανδρούσσα                                           20. Καλαμάτα 
21. Κορώνη                                                22. Μεθώνη 
23. Ναβαρίνο                                              24. Αρκαδιά
Μαζί με σχεδόν 180 ακόμα χωριά, το Μπρούμα ανήκε στο βιλαέτι της Γαστούνης.
Ο Καποδίστριας, τέλος, χώρισε το αυτόνομο (και όχι ακόμη ανεξάρτητο) ελληνικό κράτος σε επαρχίες, που δεν διέφεραν ιδιαίτερα από το προηγούμενο οθωμανικό σύστημα. Μια εικόνα για την εσωτερική διοίκηση της εποχής του Καποδίστρια δίνει η απογραφή της γαλλικής αποστολής υπό τον στρατηγό Μαιζόν το 1829. Μεταξύ των επαρχιών του κράτους ήταν η επαρχία Γαστούνης, διαιρεμένη σε 4 τομείς
1. Κάτω Ποταμού* (περιοχή της Ανδραβίδας και των περιχώρων)
2. Άνω Ποταμού (περιοχή της Γαστούνης και των περιχώρων)
3. Γούβες (από την Βαρβάσαινα έως το Λάλα)
4. Κάπελη (Κούμανι και περίχωρα)
Το Μπρούμα εμφανίζεται μεταξύ των χωριών του τομέα Γούβες, για τον οποίο δυστυχώς τα στοιχεία της απογραφής αυτής δίνονται κατά προσέγγιση.
Φαίνεται, λοιπόν, ότι το χωριό ήταν πάντοτε συνδεδεμένο με τα κέντρα λήψης αποφάσεως της περιοχής (μέχρι την εποχή του Καποδίστρια, δηλαδή, με την Γαστούνη, την έδρα της ισχυρής οικογένειας των Σισίνηδων), όπως συνέβη και με την μετά την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους πορείας του.
Σε επόμενη ανάρτηση θα παρουσιαστεί η πορεία της διοικητικής υπαγωγής του χωριού από την βασιλεία του Όθωνα και εξής.

* Οι περιοχές Άνω Ποταμού και Κάτω Ποταμού χωρίζονται προφανώς από το μεγάλο ποτάμι του κάμπου, τον Πηνειό.

(Η εικόνα που συνοδεύει το άρθρο προέρχεται από το ιστολόγιο androni.blogspot.com και αναπαριστά την διοικητική διαίρεση του Μοριά κατά την δεύτερη Τουρκοκρατία μαζί με στοιχεία από την περίοδο του Καποδίστρια)